3-a Renkontiĝo de Transformiga Kooperativismo kaj Kolektivismo

La pasintan sabaton okazis la 3-a Renkontiĝo de Transformiga Kooperativismo kaj Kolektivismo, kiel kutime, kunvokita de COS. La loko estis la klubejo Ca Bassot, de Burjassot/Burĵasot’, proksime al Valencio. Tie partoprenis la jenaj organizaĵoj: COS, LPK-FS, Platformo de Senlaboruloj de Montcada, Senlaboruloj de Orriols-Torrefiel kaj La Ŝpato Kiel Eliro (L’Aixada com a Eixida). La diversaj prelegoj igis interesajn kontakto-punktojn inter ĉiuj partoprenantoj. Kaj evidentiĝis ke la transformiga kooperativista movado disdaŭras sian evoluon je modera rapideco.
La COS apogas la iniciatojn kaj de la organizaĵoj de senlaboruloj kaj de entreprenoj kun gravaj problemoj dezirante ke ili iĝu kooperativoj.
La neformalaj produktoj de la diversaj organizaĵoj estas jenaj:

  1. LPK-FS: trejnado kaj hazarda distribuo de vegetal-kestoj.
  2. Platformo de Senlaboruloj de Montcada: produkto kaj distribuo de vegetal-kestoj.
  3. Senlaboruloj de Orriols-Torrefiel: domaj servoj kiel murpentrado, elektraj instalaĝoj, purigado, ktp.
  4. La Ŝpato Kiel Eliro: produktado de vegetaloj.

“La historia materiismo ” Anton Pannekoek

LA HISTORIA MATERIISMO
Anton Pannekoek

Teksto verkita en 1919a kiu aperis en la nederlanda monata gazeto “De Nieuwe Tijd” (La Nova Tempo)

I

La loko, kiun la homa menso okupas en la historia materiismo, formas la plej multe disputatan kaj la plej malmulte komprenatan punkton en ĉi tiu doktrino. Pri tio parte kulpas ĝia difino. Difino estas unusenca, preciza kombinado de konceptoj kaj kiel pura koncepto neniam povas reflekti la riĉan multecon de la realo, tiel ankaŭ difino neniam povas esprimi la multflankajn interrilatojn en la reala mondo. Tiu, kiu okupiĝas nur pri la difino, riskas, subtile esplorante la konceptojn, nerimarkite ĉiam pli flankeniri de la reala situacio. Tiu, kiu volas koni la historian materiismon (H.M.) devas ĉiam konsideri la difinon kiel mallongan regulon por ekkompreni la interrilatojn en la realo.

La H.M. estas unue klarigo, koncepto pri la historio, speciale pri ĝiaj grandaj eventoj, la grandaj moviĝoj de la popoloj, la grandaj ŝanĝiĝoj de la socio. Ĉiujn tiujn historiajn eventojn konsistigas agadoj de homoj, homoj, kiuj ŝanĝas sian mondon aŭ provas ĝin ŝanĝi. Kio instigis ilin? klarigo de la historio do signifas klarigon de la motivoj, kaŭzoj, kiuj instigis la homojn al agado.

Ofte instigis la homojn pereiga mizero, la fera premo de la malsato, la instinkto de sinkonservo, komuna al ĉiuj vivantaj estaĵoj. Kiom ofte en la historio okazis, ke la popolamasoj ekribelis pro malsato kaj tiel antaŭenpuŝis la revolucion. Sed krom tiu ankaŭ estas aliaj motivoj, kiuj instigas la klasojn al agado kaj determinas iliajn farojn: pli ĝeneralaj, abstraktaj, t.n. idealaj motivoj, kiuj ofte kontraŭas la propran sinkonservon kaj la proprajn interesojn kaj kapabligas al entuziasma sinofero.

En la batalantaj klasoj vivas pli profundaj pensoj kaj sentoj, ĝeneralaj konceptoj pri kio estas bona kaj necesa por la mondo, ideoj kaj idealoj, kiuj sublimiĝas en sloganojn; kaj tiuj determinas por ilia konscio iliajn farojn. Kutime oni indikas tiujn motivojn per ĉiaj, ĝeneralaj nomoj, kiel jenaj: liberecemo, patriotismo, konservemo, malkontenteco, servuteco, revoluciemo kaj similaj. Sed estas klare, ke tiuj nomoj mem ne donas klarigon.

La materiismo de la marksa klarigo de la historio ne signifas neadon de ĉi tiuj mensaj motivoj, sed reduktadon de ĉi tiuj motivoj al materiaj kaŭzoj, al la veraj interrilatoj en la homa mondo. Ni nomas tiujn realajn interrilatojn materiaj en la senco de objektive konstateblaj, observeblaj, kontraŭe al la subjektiva idearo, ne en la senco de materiaj kontraŭe al mensaj. Ofte aŭdiĝas, ke la realo en la homa mondo havas ĉefe mensan naturon, pro tio ke la homo estas unue volanta kaj pensanta estaĵo; ĉie en la socio kaj en la politiko la rilatoj inter la homoj ekzistas nur pro la fakto, ke ili pli-malpli konscias pri ili, pere de sia konscio, sia sento, sia scio, sia volo.

Ĉi tiu kontraŭargumento ne tuŝas la H.M.-on. Ni emfazas, ke ĉie en la socio, kie homoj ekkontaktas, ankaŭ ekkontaktas realaj, konstateblaj interrilatoj, kiuj, ĉu ili precize konscias pri ili aŭ ne, ĉu ili ilin aprobas, malŝatas, rekonas aŭ ne, restas same realaj. Malantaŭ ĉiu batalo aŭ paco inter la laboristoj kaj la mastroj vidiĝas la reala situacio de vendado de laborforto de la laboristo al la kapitalisto; malantaŭ la batalo pri libera komerco aŭ protektismo vidiĝas la reala rilato inter aĉetanto kaj vendanto; malantaŭ la partiaj sloganoj pri demokratio aŭ reformo vidiĝas la reala rilato inter registaro kaj regato, inter klaso kaj klaso; ĉiu leĝo estas – krom peco de papero – la formulita volo de la regantoj, kiuj havas la potencon por altrudi sian volon. Ĉio ĉi – ĉu oni konsideru ĝin materia aŭ mensa – estas objektive konstatebla, en la senco de Marks do materia realo.

La rilatoj, kiuj ekzistas inter la homoj, ne estas hazardaj. Ili estas faktoj por la homoj, kaj ili eĉ ne povas libere elekti kiun rolon ili volas ludi en la tuto. Ili estas diktataj al ili de la ekonomia sistemo, en kiu ili vivas. La socio, la komunumo al kiu ĉiu unuopa homo apartenas kaj ekster kiun li ne povas meti sin, estas produktad-organismo; ĝi servas por produkti por la homoj ĉion, kion la vivo necesigas – kiun ajn naturon tio havu. Unue la homoj devas vivi, do super ĉio plejpotence regas la ekonomia organismo, kiu certigas ĉi tiun vivon; la rilatoj, kiujn ĝi kreas inter la homoj, estas tiel neignoreble realaj kiel la korpa ekzistado de la homo mem; ili plenumas ilian vivon kaj determinas iliajn pensojn per nerezistebla potenco. Supozi, ke oni povus meti sin ekster tion, sendependa, estas same kiel supozi, ke parto detranĉita de la korpo povus memstare vivi.

La esprimo de Marks, ke la maniero, laŭ kiu la homoj gajnas sian porvivon determinas iliajn ideojn kaj instituciojn, ne signifas do, ke ĉiu homo ĉiam pensas pri manĝi kaj trinki; sed ĝi signifas, ke la produktadprocezo kreas inter la homoj certajn rilatojn, kiuj plenigas ilian vivon, do ankaŭ determinas iliajn pensadon, volon kaj sentojn. Krome, konsiderindas, ke en la tuta historio kaj ankaŭ nun la vivteno ankoraŭ ne estas certigita, tiel ke la zorgo kaj la timo pro malabundo kiel premsonĝoj premas la cerbon kaj malebligas infinitan etendiĝon de la pensoj. Ekonomia sistemo, kiu forpelas ĉi tiun zorgon kaj certigas la homaron pri absoluta mastreco pri ĝiaj vivkondiĉoj, ankoraŭ ĉiam determinos la vivon kaj la pensadon per sia karaktero, sed kiom pli liberaj, larĝaj kaj senzorgaj estos tiuj pensoj!

Nu, kial la ekonomiaj rilatoj estas tiaj, kiaj ili estas? La produktadmaniero, kiu determinas la ekzistadon de ĉiu homo, mem estas produkto de homoj. Ĝi estas konstruita de la homaro dum centjarojn longa laboremo kaj disvolviĝo. Tiel ankaŭ nun ĉiu kunlaboras por plia disvolviĝo. Serĉante la ĉefajn elementojn de ĉi tiu disvolviĝo, la gravajn fortojn, kiuj formis la produktadmanieron, oni baldaŭ trovos la teĥnikon kaj la juron.

“Das Recht bestimmt die Wirschaft” (La Juro determinas la ekonomion), tiel Stammler formulis sian kontraŭargumento kontraŭ la marksismo. Ĉi tie ne nur aŭdiĝas la deziro de juristo meti la objekton de sia studado super ĉio kiel la ĉion determinanta fundamento de la socio. Ankaŭ oni spuras la kontraŭon inter materio kaj menso. La teĥniko entenas la materian elementon, la videblajn movojn de brako, instrumento, maŝino. Sed la videbla laborpraktiko sole ne estigas la produktadmanieron; tiun kreas nur la reguligo de la juraj formoj, sub kiuj oni laboras. Ne la instrumento aŭ la maŝinoj, sed la libera dungokontrakto, la libera var-interŝanĝado, la libera konkurado, la libera ekspluatado kreis la kapitalismon. La materia elemento, la teĥnika procedo, do estas regataj kaj gvidataj de mensaj rilatoj, de juraj reguloj. La mensa elemento, la maniero, laŭ kiu la homoj aranĝas per siaj volo kaj prudento siajn reciprokajn rilatojn, estas unuaranga.

Nu, tuj oni povas rimarki, ke la kontrasto inter teĥniko kaj juro ne koincidas kun tiu de materio kontraŭ menso; la juro estas ne nur regulo, sed deviga potenco; ĝi estas ne nur la formulo de la leĝa artikolo, sed ankaŭ la sabro de la policisto kaj la fortika muro de la malliberejo; kaj pri la mensa elemento de la teĥniko ni ankoraŭ povos diskuti.

Cetere, la tezo de Stammler estas ĝusta. Kapitalisma produktado signifas ne nur produktadi per maŝinoj kaj en fabrikoj, sed ĝi signifas tiun produktadon sub regado de la privatposedo. La produktadmaniero estas certa teĥniko, reguligita per certaj juraj kaj posedaj rilatoj. Sed Stammler nur parte pravis en tiu tezo. Ambaŭ faktoroj, teĥniko kaj juro, ne estas samvaloraj. La teĥniko estas ekzistanta bazo, kiun la homo ne laŭvole povas ŝanĝi, dum la juron, la leĝon la homoj ja laŭvole povas ŝanĝi. Ne arbitre: la homoj reguligas siajn rilatojn, do fiksas sian juron tiel, kiel certa, ekzistanta teĥniko tion necesigas, por ebligi kaj disvolvi la produktadon.

La teĥniko de la manufakturo ebligis kaj necesigis la etburĝan produktadmanieron kaj devigis la homojn fari el la privata posedo de la produktiloj, kiu tion certigis, ĝeneralan juran institucion. La grandaj maŝinoj necesigis amasfabrikadon kaj puŝis la homojn al la forigo de ĉiuj malhelpoj por la ekspluatad- kaj kontrakt-libero, kiuj baris la liberan disvolviĝon de la produktado; tiel estiĝis el la ekzistanta teĥniko kaj la al tiu adaptita jurformo, la kapitalismo.

La teĥniko do estas la baza principo; tial ĝi estas la plej grava produktadoforto, dum la juro apartenas al la sur tio baziĝanta kaj de tio dependanta supera strukturo. Ĝuste pro tio, ke la juro determinas la ekonomion, la homoj strebas reguligi la juron kaj leĝon laŭ tiu maniero, kiu necesas por certa ekonomia strukturo de la socio. Ĉi tiu adapto de la juro al la bezonoj de la teĥniko, por realigi certan ekonomian sistemon, do ne estas spontana kaj tuja procezo, sed peniga procezo de batalo inter la klasoj. Ĝi estas la senco kaj la celo de ĉiu politika batalo kaj de ĉiuj grandaj revolucioj; la socialismo ankaŭ estas nenio alia ol tia transformo de juro kaj posedoformo, kia estas konforma al la plej matura disvolviĝo de la grandindustria teĥniko.

La bazojn de la socio, la produktadfortojn, konsistigas do ĉefe la teĥniko – en primitivaj socioj la naturaj cirkonstancoj ludas grandan rolon. Ili kreskas al ĉiam pli granda perfekteco, pro tio ke la laborpraktiko mem direktas la homan menson al la rimedoj por plibonigi ĉi tiun laboron aŭ por satigi novajn bezonojn.

La teĥnikon ne nur konsistigas la materiaj maŝinoj, fabrikoj, karbominejoj kaj fervojoj, sed ankaŭ la kapablo ilin fari kaj la scienco, sur kiu ili baziĝas.

La natursciencoj, nia scio pri la naturfortoj, nia kapablo laborigi ilin kaj kalkuli kun ili, same povas esti rigardataj kiel produktadfortoj. La teĥniko do entenas ne nur materian, sed ankaŭ grandan mensan elementon. Por la H.M. tio ĉi estas memkomprenebla; ĉar kontraŭe al la fantaziaj abstraktaĵoj de burĝaj filozofoj, ĝi metas la vivantan homon kun ĉiuj liaj korpaj bezonoj en la centron de la evoluo. En la homo la materia kaj mensa elementoj estas tiel fikse ligitaj, ke ili estas nedisigeblaj. Parolante pri la homaj bezonoj, oni parolas ne nur pri la bezonoj de la stomako, sed ankaŭ pri tiuj de la kapo kaj de la koro kaj ĉiuj estas samtempe kaj mensaj kaj materiaj. En la homa laboro, eĉ en la plej facila, la materia kaj la mensa elementoj ankaŭ ĉiam estas unuigitaj kaj estas artifika abstraktaĵo, ilin apartigi.

Tamen ĉi tiu abstraktaĵo havas historian sencon. La socia evoluo kun sia labordivido kaj klasdisigo faris el parto de la mensaj elementoj de la produktadprocezo apartan funkcion de certaj personoj kaj klasoj kaj kaŭzis ambaŭflanke redukton de la tuta homa ekzistado. Tiel ĉi tiuj specialistoj, la intelektuloj, alkutimiĝis konsideri per sia laboro ĉion mensa, kontraŭe al la pli malaltnivelaj materiaj aĵoj kaj pretervidi la organikan kaj socian unuecon de ambaŭ. Estas evidente, ke la ideo, kiun ili ekhavas el ĉi tiu falsa vidpunkto pri la H.M. devas esti tute malĝusta.

II

La historio konsistas el faroj de homoj; ĝia klarigo baziĝas sur tio, kion ni ĝenerale scias pri la homa laboro. La homo kiel organismo kun certaj difinitaj bezonoj – la postuloj por pluvivi – staras meze de la natura ĉirkaŭaĵo, el kiu li devas satigi siajn bezonojn. Liaj bezonoj kaj lia ĉirkaŭaĵo efikas sur lin; ili estas la kaŭzoj de la agadoj, per kiuj li certigas sian ekzistadon. Tio estas komuna al ĉiuj vivantaj organismoj; sed laŭgrade kiel oni atingas pli altan evolustadion en la organika mondo, sin ŝovas inter tiuj influoj kaj ĝiaj satigoj ĉiam pli mensa elemento, impulso kaj volo. El la homa evoluo estas konstatebla ĉiam pli superreganta konscio; kvankam kelkfoje la mizero povas intense ekflamigi la aŭtentajn instinktojn kiel spontanan volon, ordinare la procezo trairas la homan menson kaj efikas pere de la penso, la ideo, la konscia volo. La bezono, sentata senpere, kaj la perceptata ĉirkaŭo efikas sur la menson kaj estigas tie pensojn kaj agadcelojn. Ĉi tiuj instigas la korpon al agado kaj kaŭzas farojn.

Por la konscio de la agantaj homoj mem la penso, la ideo estas la kaŭzoj de iliaj faroj; ĝenerale ili ne sin demandas de kie venas la penso. Tiel la ideologia historioverkado klarigas la eventojn en la historio el la ideoj de la homoj. Ĉi tio ne nepre estas malprava, sed estas ĉiam nekompleta; ĝi duonvoje haltas.

La Historia Materiismo retroiras al la kaŭzoj, el kiuj estiĝis ĉi tiuj ideoj: la sociaj bezonoj, kiuj estas la de la sociformo determinitaj pli kompleksaj formoj de la homa vivovolo.

En la historiaj verkoj de marksismaj verkistoj tiel la grandaj eventoj en la historio estas lumigataj de brila lumo. Kaj tamen ankaŭ ili nevole ofte kaŭzis miskomprenojn. Se ili energie emfazas la materiajn, ekonomiajn kaŭzojn de la revolucioj, la refutema intelektulo persistas en sia opinio: estas nekontesteble, ke la ideoj havis grandan influon. Li ne vidas, ke la histori-materiisma klarigo, kvankam ĝi klarigante ne longe haltas ĉe la ideoj, por interligi la unuan kaŭzon kaj la finan rezultaton, tamen nenion alian faras, ol klarigi la antaŭenpuŝantajn ideojn el iliaj sociaj kaŭzoj.

Ekzemple, la malnova koncepto pri la Franca Revolucio klarigis ĝin el la liberemo de la leviĝanta burĝaro, kiu forĵetis la jugon de absolutismo kaj nobelaro; la H.M. klarigis la kaŭzon de la revolucio el la bezono de la kreskanta kapitalismo je burĝa ŝtato. Tiam ĉi-lasta klarigo devas esti interpretata tiel, ke la kreskanta kapitalismo vekis en la burĝaro la konscion pri la neceso de libero sur ekonomia tereno kiel sur politika, kaj vekis intensan entuziasmon por tiuj idealoj, tiel puŝante ĝin al revolucia agado.

La penso, la ideo, estas la perantoj inter la influado de la sociaj faktoroj sur la homo kaj lia historia faro. Kio tiel vivis kaj kreskis en la menso estas precipitiĝinta, kristaliĝinta en la faro, kiu transformis la socion kaj en ĝi restas eterne konservata. Sed ankaŭ alimaniere ĝi estas konservata; la pensoj, la sentoj, la pasioj, la idealoj, kiuj instigis antaŭajn generaciojn al faroj, sin esprimis ankaŭ en ĉiuj iliaj mensaj produktoj, en ilia literaturo, en ilia scienco, ilia religio, ilia arto, ilia filozofio, iliaj teorioj kaj ideologioj; kaj en tiuj ni tuj povas rekoni ilin. Ili konsistigas apartan studobjekton en ĉiuj t.n. mensaj sciencoj.

Por la ordinara historio, tiu pri la eventoj kaj faroj, ne ŝajnas necese ĉiam reliefigi ĉi tiun interpaŝon, kaj konsideri aparte ambaŭ influojn, de la materia, ekonomia mondo sur la menso, kaj ree de la menso sur la materia mondo. Kutime tie sufiĉas indiki la interrilaton inter la materia kaŭzo kaj la sociaj rezultoj; dedukti el la kresko de la produktadfortoj la transformon de la produktadmaniero kaj la por tio necesajn kaj ĝin akompanantajn klasbatalon kaj politikajn renversojn. Tiel oni kutime faras, precipe en tre mallongaj, ĝeneralaj resumoj.

Sed se oni deziras kompreni la intelektajn produktojn de periodo, ĝian ideologion, ĝian religion, ĝian arton, la evoluon de scienco, tiam la influo de la socio sur la homa menso fariĝas ĉefa afero. Kaj tiam necesas profunde esplori la problemon, kiel la materio efikas sur la menson. Tiam ĉi tiu flanko de la marksismo, la konceptoj pri la menso, la pensado, la konscio, devas esti pli larĝe disvolvata kaj aplikata.

Ankaŭ por la historioklarigo mem tio necesas kaj por forigi kontraŭargumentojn kontraŭ nia doktrino. Se ni aplikas la marksismon al la hodiaŭa mondo, la historio, kiun ni travivas kaj kreas, tiam nia starpunkto estas tute diferenca ol ĉe esploro de la pasinteco. Tio, kio okazis en antaŭaj jarcentoj: socia influado sur la homoj kaj reagoj de la homoj sur la socion estas finita; la serio da influoj, en kiuj la homa menso estas aŭ peranto aŭ interliga ĉenero, estas ĉiufoje finita, kaj la finan rezulton kaj la originalan kaŭzon ni klare vidas unu apud la alia.

Sed la sama ĉeno de kaŭzoj kaj efikoj en nia tempo ne estas finita; ni troviĝas meze en ĝi. Multnombraj estas la manieroj, laŭ kiuj la socio estas transformanta la homan menson, sen ke tio jam rezultis en sekvantan agon, aŭ la kazoj, ke nova realo apenaŭ komencis efiki sur la mensojn. Ĉi tie do ankoraŭ ne eblas kunligi socian kaŭzon kun praktika socia rezulto. Ĉi tie ni ankoraŭ troviĝas meze de kreskantaj procezoj de influo, malrapida maturiĝo de novaj opinioj, de propagando, de preparado de venontaj revolucioj.

Ĉi tie la simplaj interrilatoj, kiuj en la pasinta historio formis la argumentajn pruvojn de la H.M., ankoraŭ ne vidiĝas. Ĉi tie ŝajnas, ke en la kompleksa impliko de novaj kaj malnovaj ideoj, de revolucia klasbatalo, de reakcio kaj apatio, la doktrino en ĉiaj aspektoj konfliktas kun la realo. Kaj ĉi tie fakte aperas la demando pri la praktika agado (kiu ne ekzistas en la historioesploro): kian rolon ludas nia propra volo kaj laboro en ĉi tiu procezo?

Estas konate, ke ĉi tiu flanko de la marksismo (pro evidentaj sociaj kaŭzoj) en la pasintaj kvindek jaroj (la artikolo aperis en 1919a, Red.) ricevis tro malmulte da atento. La socialdemokratio en la parlamenta periodo de la maturiĝanta kapitalismo limigis sin al preparo kaj kvieta propagando; la proletaro ankoraŭ ne estis matura por revoluciaj faroj, do necesis, ke la teorio pruvu la neeviteblecon de la socialisma revolucio el la kapitalisma evoluo. Tial ke la socialdemokratio ne alvokis al faroj, sed inverse, instigis al atendado, ĝis la materiaj cirkonstancoj estos maturaj, la teorio ekhavis la formon de mekanika rilato inter ekonomiaj kaŭzoj kaj sociaj revolucioj, en kiu la interliga ĉenero de la homa aktivo malaperis. Estas konate, kaj ne hazarde, ke ĝuste tiuj inter la teoriuloj, kiuj pledis por nova, pli aktiva taktiko, ankaŭ en la teorio emfazis la perantan funkcion de la homa menso kaj ĝia rilato, pasive kaj aktive, ricevante kaj efikante, kun la socio.

III

Ĉiuj agadoj de la homoj okazas per interveno de la homa menso. La H.M., kiel scienco pri la homa faro, devas do tre intime rilati kun certa scienco pri la menso. Ĝi eliras el certa koncepto pri la rilato inter pensi kaj esti, ĝi mem entenas novan filozofion. Ĝia filozofia bazo estas la doktrino pri la Unueco en la Universo, kiu nomiĝas simple Materiismo ĉe Marks kaj Engels.

La homa menso estas tute determinata de la ĉirkaŭanta mondo. Ĉio, kio troviĝas en la menso, devenas de la reala mondo ĉirkaŭa, kiu pere de la sensorganoj efikas sur lin. En ĉi tiu filozofia baza tezo de la H.M. ne estas konstatata mastreco de la materio super la menso, sed la unueco de la menso kun la tuta mondo. Ĉiu parto de la monda tuto estas komplete determinata de la cetera mondo. Ĝi ekzistas nur pro la unueco kun la cetero; kaj ĝia propra esenco, la tuto de ĝiaj specialaj ecoj, ne diferencas de la tuto, la sumo de la manieroj, laŭ kiuj ĝi spertas la influojn de la cetera mondo kaj ilin respegulas; la tuto de ĉiuj ĝiaj interinfluoj kun la Universo. Kiam ni nomas ĝin “aĵo”, tiam tio ĉi estas nur vorto, koncepto, kiu kunigas ĉiujn tiujn influojn, kiujn ni perceptas kiel fenomenojn.

Tiel ankaŭ la homa menso… (ankaŭ ĉi tiu koncepto estas nur resumo de senfina serio da intelektaj fenomenoj) tiel ankaŭ la homa menso estas parto de la Universo, kiu konstante interinfluadas kun la cetero.

El ĉi tiu mondo ĉiaj efikoj influas la homon kaj reciproke li, pere de sia korpo, efikas sur la mondon. Kompreneble, ĉi tie per “mondo” ni ne nur celas la materian mondon. Nia universo ne estas tuto de ĉio, kio estas korpa kaj pesebla, sed de ĉio, kio estas observebla kaj tial reala. Al tio ankaŭ do apartenas ĉio mensa en la kapoj de la homoj. Kompreneble, ne la imagitaj objektoj de la fantazio; ĝenerala mondospirito aŭ absoluta ideo ne apartenas al la reala materia mondo. Sed la imagaĵoj mem pri tia fantazia spirito, kiuj ekzistas en kelkaj kapoj, la fantaziaĵoj kaj ĥimeroj mem estas ekzistantaj, do realaj en nia senco de la vorto. Ĉi tiu tuta reala mondo estas materia por nia menso kaj kontrastas kun ĝi kiel materio. Ĉio, kio estas en ĝi, estas la influoj de la ĉirkaŭanta mondo. Kaj ĝia eksterordinara esenco estas nenio alia ol la resumo de ĝiaj ecoj, la maniero, laŭ kiu ĉi tiuj influoj estas asimilataj kaj digestataj.

La unua grava eco estas la kapablo kolekti: la memoro. Kiel senfina fluo la impresoj, la efikoj de la mondo eniras la menson kaj estas tie kolektataj. La bildo, ke la tempofluo nin preterpasas kiel la ŝnuro de pramo, preter kiun ni flosas – ĉiam kaptante unu punkton, la nuntempon, kiu tuj ree forglitas el niaj manoj – estas neĝusta bildo. La senfina ŝnuro intertempe estas enŝipigata kaj rulvolvita eniras la holdon de nia ŝipo. La eventoj en la Universo enfluas nin kaj ni ĉiam fariĝas novaj kaj aliaj. Ĉiam pli riĉaj niaj spertoj, ĉiam pli plena kaj granda la enhavo de nia konscio. Kion faras la menso kun ĉi tiu daŭra kreskanta amaso da impresoj?
Joseph Dietzgen
(1828-1888)

La dua eco, kiu karakterizas la esencon de la menso, estas la abstraktkapablo. La infinite diverseca amaso da impresoj, kiuj penetras la menson, estas transformata en abstraktan bildon, en kiu estas resumita la ĝeneraleco de la konkretaj fenomenoj en konceptoj. La teĥniko de ĉi tiu procezo, la rilato inter la imago kaj la objekto, la esenco de la konceptoj kontraste al la realo, estas majstre klare priskribita de Dietzgen kaj ne bezonas esti detale pritraktata ĉi tie. En la koncepto esprimiĝas tio ĝenerala, esenca, komuna, eterna de tiu parto de la mondo, de tiu grupo da fenomenoj, kies bildo ĝi estas; en la abstraktaj konceptoj malaperis tio aparta, diferenca, ŝanĝanta de la realo. La infinita multeco kaj diverseco de la mondo ne povas esti kolektataj en nia kapo. Tial la menso devas plisimpligi ilin, rezignante pri diferencoj kaj diversecoj, kiuj estas akcesoraj kaj hazardaj. La konceptoj estas evidente limdifinitaj neŝanĝeble, severe kaj precize, dum la realo, kiu kristaliĝas en ili, preterfluas kiel rivero, ĉiam alie, senfine diversece.

El tio sekvas, ke la konceptoj mem ne kviete povas ekzistadi. Ili ĉiam denove devas esti ŝanĝataj, transformataj, alie difinataj, anstataŭataj de aliaj kaj tiel adaptataj al la ŝanĝiĝanta realo.

Seninterrompe la fluo de impresoj kaj spertoj penetras en la menson el la ekstera mondo, estas tie kolektata, digestata, distilata, ĝeneraligata en ideoj, konceptoj, opinioj, sentoj, reguloj, la enhavo de la konscio kaj poste malaperas en la subkonscio kaj la forgeso. Se la novaj ideoj harmonias kun la jam formita bildo, pro tio ke la ĉirkaŭanta mondo ĉiam revenas en la samaj formoj, tiam ĉi tiu koncepta bildo estas ĉiam pli fiksata kaj ŝtoniĝas en netuŝebla intelekta posedaĵo. Kaj ĝi ne perdiĝas kun la individuo. Per la sociaj kunvivado kaj kunlaborado okazas daŭra interŝanĝado de ideoj, konceptoj. La intelekta posedaĵaro de la mondo ne estas individua, sed kolektiva posedaĵaro. La intelekta posedaĵaro, kiun socio en la paso de la tempo akiris, estas transdonata al la nova generacio. Tiel longe kiel la vivcirkonstancoj restas samaj, tiu ĉiam denove trovas la transdonitan sistemon de konceptoj kaj ideoj en harmonio kun la realo. La ideologio tiam daŭre estas pli firme fundamentita kaj nedubebla.

Sed supozu, ke nun la mondo ŝanĝiĝas; per la homa laboro mem la socio alprenas ĉiam novajn formojn. Novaj impresoj, novaj spertoj penetras la menson kaj ne kongruas kun la malnova mondkoncepto. Nun la menso ekkonstruos, uzante la malnovan posedaĵaron kaj la novajn akiraĵojn. Malnovaj konceptoj estas ŝanĝataj aŭ alie difinataj, novaj estas konstruataj, opinioj aliiĝas, novaj opinioj fiksiĝas, nova idearo estiĝas, pli malpli rapide, el fragmentoj de la malnovaj, kiuj estas pli malpli adaptataj al la novaj spertoj. Ĝi estas la sama procezo, kiu ankaŭ okazas dum la progreso de la natursciencoj, pro kio noviĝas kaj aliiĝas la bildo, kiun ni konstruas pri la naturo. Tamen kun tiu diferenco, ke la evoluo en la lasta kazo ne okazas pro tio, ke la mondo mem grave ŝanĝiĝas, sed nur pro tio, ke nia sperto de la mondo daŭre ŝanĝiĝas pro la ĉiam progresanta kaj pli akurata esplorado de la naturo. Kaj krome, ĉi tiu evoluprocezo okazas pli kviete, pli konscie kaj pli objektive, ĉar ĝi troviĝas ekster la sociaj konfliktoj, ekster la pasioj, ekster la pereiga vivmizero de la popolamasoj; ĉar ĝi ne estas afero de la amasoj, sed de malgranda gildo. Sed la socio efikas sur ĉiujn. Ĝi estas la vera mondo por la granda amaso da homoj. Ĝi altrudas ĝiajn impresojn al ĉiuj per granda potenco, ĉar la vivo dependas de ili. Pri la socio, t.e. pri la propra vivo ĉiu devas formi siajn pensojn. Ili ekkreskas spontane, nekonscie, rare kiel objektiva scienco, sed plejofte kiel subjektivaj imagaĵoj. Kaj daŭre ŝanĝiĝas la socio, la ĉirkaŭaĵo, la vivdestino – nuntempe per enorma rapideco – kaj eĉ kuntrenas kontraŭvole la plej lantajn cerbojn. En interna barakto, en intensaj bataloj aŭ en kvieta pensadlaboro, la pensoj estas revoluciigataj, iafoje subite, kvazaŭ magie, se eksteraj efikoj estas tre fortaj, iafoje ankaŭ malrapide kaj dum longa tempo apenaŭ perceptebla. Dum ĉi tiu procezo de daŭra transformiĝo okazas adaptiĝo de la konscio al la socia ekzistado.

Kiam Marks do diras, ke la socia ekzistado determinas la konscion, tio ne signifas, ke ideoj de ĉi tiu momento estas determinataj de la socio de ĉi tiu momento. La socia realo de hodiaŭ estas unu elemento, la el la antaŭa realo kreskinta idearo estas alia elemento, el kiuj kune estiĝas la nova konscio.

La unua elemento estas materia faktoro, la efiko de la materia mondo, la dua elemento estas mensa faktoro, la jam ekzistanta posedaĵaro de ideoj kaj imagaĵoj. Pro tio burĝaj kleruloj – juĝante laŭ ekstera ŝajno – kredas, ke ili povas montri la neĝustecon de la Historia Materiismo: la materia realo ne nur determinas la pensadon, sed intelektaj faktoroj estas same gravaj. Ili tiam pretervidas la fakton, ke la hodiaŭa mondo ne skribas sian bildon sur absolute blanka paperfolio, sed ke la abstrakta bildo de la efikoj de ĉiuj antaŭaj situacioj estas registrita en la enhavo de la konscio. La konscion determinas la tuto de la antaŭa kaj hodiaŭa nuntempoj. La burĝa koncepto konsideras la mensan konscioenhavon kiel ion ekzistantan, kies originon ne necesas pli detale indiki, kio fontas el la “naturo” de la menso, aŭ el abstrakta, ekster la homo ekzistanta intelekto. La marksisma koncepto baziĝas sur la konvinko, ke la enhavo de la konscio devas deveni de la efikoj de la reala mondo, kaj ĝi serĉas ties originon en la antaŭaj vivcirkonstancoj de la homoj. Kaj ĉi tio validas ne nur por la konscio; ankaŭ en la aliaj ecoj de la menso, en la emoj kaj instinktoj, impulsoj kaj kutimoj, kiuj kaŝite troviĝas en la profundecoj de la homa menso kaj aperas kiel mistera intrinseka homa naturo, manifestiĝas la hereditaj impresoj de miloj da jaroj, ekde la plej primitivaj pratempoj.

Ĉi tiu interligiteco inter socio kaj menso pliklarigas al ni la kaŭzojn, kiuj, kiel oni kutime diras, baras kaj malplirapidigas la revolucian procezon de la socio. Per tio oni ne nur celas la subjektivan fakton, ke ĉio iras pli malrapide, ol ĝi devus iri laŭ la deziro kaj opinio de elstaraj revoluciuloj, sed ankaŭ la objektivan fakton, ke la nuntempa realo tiom malmulte regas kaj determinas la menson de la homoj. Oni tiam parolas pri la potenco de la tradicio, kiel la granda forto, kiu malhelpas la evoluon. Konsiderante la nunan mondon, ĝian klasbatalon, ĝian religion, ĝian ideologion, oni daŭre konfrontiĝas kun tiu ĉi enorma potenco, kaj sen ĝi neniu klarigo eblas. Farante tion, oni ne iras ekster la marksisman kadron, ĉar ĉiu tradicio mem estas peco el la realo, kiu vivas en la kapoj de la homoj, kiu determinas iliajn farojn, kiu forte efikas sur aliulojn kaj tiel grave influas la okazantaĵojn.

Tio, kio faras ĝin tradicio, ĝia aparta naturo kontraste al aliaj mensaj fenomenoj, estas la fakto, ke ĝi estas peco el la realo de ekskluzive mensa naturo, kies materiaj bazoj radikas en la pasinteco, kiu nur vivetas de la pasinteco kaj ne plu trovas nutraĵon en la nova mondo. Kiel ekzemploj povas servi la influegaj ideologioj, kiuj plej potence regas la mensojn de la laboristoj kaj ilin detenas de la socialismo: la religio kaj la naciismo. Kiel la religio ekkreskis el la primitiva etburĝa produktadmaniero, kiel ĝi daŭre ŝanĝis siajn formon kaj aspekton, kiel ĝi estis esprimiĝo de sociaj organizaĵoj, kiuj intertempe pli kaj pli perdis siajn sociajn bazojn, estas jam ofte priskribita en multaj verkoj kaj artikoloj. La naciisma ideologio sin distingas de la aliaj pro tio, ke ĝi radikas en la kapitalismo, por la burĝaro estas vivanta realo, do ankoraŭ pli juna kaj pli freŝa tradicio, kiu tial ankoraŭ pli forte influas la laboristojn.

Povas ŝajni strange, ke ideologio povas ankoraŭ tiom longe teni sin, post kiam ĝiaj bazoj, kiuj nutris ĝin kaj la realo, kiu kreis ĝin, jam de longe malaperis. Por ĝi, tamen, validas la samaj reguloj, kiuj validas por ĉio mensa en la homo. Ĝi ne nur restas ekzistanta kiel propra estaĵo, kiel la memoro restas post la impreso kaj ĉiu mensa bildo post serio da impresoj, sed ĝi eĉ estas ege fortigata de la reciproka mensa influado inter la homoj. Samkiel la sensocentroj en la cerbo estas ne nur ekscitataj de eksteraj ekscitoj, sed ankaŭ estas milspece interligitaj, reciproke influas unu la alian kaj tiel kreas intelektan kapablon de asociadoj, kiun grandparte ne influas efikoj el la ekstera mondo – same ankaŭ en la socio, tio, kio iam idee estiĝis en la homkapoj, efikas kiel nova forto sur aliajn homojn. La ekstera mondo, kiu influas nian menson, ekzistas ne nur el la mutaj faktoj de vivo kaj ĉirkaŭo, sed ankaŭ el tio, kion aliaj homoj diras al ni, kiel precipitiĝon de iliaj spertoj kaj el tio, kion ili – aŭ antaŭaj generacioj – registris en libroj. Tiel kiel la sonfortigilo amplifikas la origine malfortan sonon de la kordo, tiel same al ni sonas la instruo de la faktoj, de la materia vivobazo kiel forta agordo el la ĉirkaŭa homa mondo. La novaj ideoj, kiuj harmonias kun nova realo, estas propagandataj de tiuj, en kiuj unue ili ekkreskis, kiuj unue neforte aŭdis kaj distingis la novan tonon. Ilia forta krio vekas la pli junajn kaj pli lantajn mensojn. Ilia propagando kombiniĝas kun la senpera efikado de la vivspertoj kaj kaŭzas pli rapidan ekkomprenon de ilia esenco. Same la malnova ideologio estas plifortigata kaj vivtenata de la sama forto; per la mensa influo de la maljunaj sur la junaj homoj, de la malnovaj verkoj sur la nova generacio resonadas ankoraŭ kelkan tempon la malnova pensaro; ankaŭ se ne plu ekzistas ĝia unua kaŭzo materia. Sed post multe da tempo ĝi, disonanciĝinta, devos malaperi.

Kiam nova realo ĉiutage gravuras siajn impresojn en la menso kaj ilin energie martelas en la kapojn, la malnova ideologio pereas kaj la menso devos ĉiam pli rezigni pri malnovaj opinioj kaj adapti siajn ideojn al la bezonoj de la nova socio. Tio estas malrapida, kelkfoje hezita kaj ambivalenca proceso, sed finfine ĝi tamen antaŭeniras.

Ĉar la propagando de la nova ideologio ricevas daŭre novajn impulsojn el la realo de la vivo.

En tio, la rapideco de la socia revolucia procezo ludas gravan rolon. En antaŭaj tempoj, kiam ĝi okazis malrapide, la el la socio kreskintaj pensoformoj ŝtoniĝis kiel rustfiksiĝintaj dogmoj. En tempoj de rapidaj ŝanĝoj la menso estas kuntrenata, ĝi fariĝas pli elasta kaj moviĝema kaj pli rapide forĵetas la malnovajn ideojn. La dekoj da jaroj malantaŭ ni, en kiu la kapitalismo kaj la proletaro devus maturiĝi al plej alta stadio, kaŭzis halton aŭ bremsadon de la politika revolucia procezo. En ĉi tiu erao tial ankaŭ malplirapidiĝis la mensa evoluprocezo, precipe kontraste al la antaŭen sturmanta procezo de ideoformado el la antaŭa burĝa revolucia periodo. La sekvoj estis, post la brila koncipiĝo de la marksismo, refalo en reviziismajn dubojn, revigliĝo de burĝa kritiko, ĉe parto de la radikaluloj dogma rigidiĝo. Nun tamen denove komenciĝas revolucia periodo kaj ĝi sendube ankaŭ alportos rapidan revolucion de la mensoj, intensan noviĝon de la ideoj, kaj enorman intelektan revolucion.

Tradukis: Bert de Wit

Anton Pannekoek (1873 – 1960)
Anton Pannekoek naskiĝis en Nederlando. Mondfama astronomo, li aliĝis al la nederlanda social-demokrata partio en 1902.

Kun Hermann Gorter li partoprenis en la redaktado de la teoria organo de tiu partio: “Nieuwe Tijd” (La Nova Tempo).

En 1905 li ekloĝis en Germanio, kie li instruis en la lernejoj de la socialdemokrata partio. En 1909, Anton Pannekoek ekloĝis en Bremeno, kie li partoprenis la frakcian lukton kontraŭ la SPD-aparato. Li polemikis kontraŭ Kaŭcki en 1912. Li estis membro de la Zimmervalda maldekstro kaj kunfondis la nederlandan Kompartion en 1918.

Li disiĝis el la Komunista Internacio surbaze de sia subteno al la sovetmovado kontraŭ la parti-aparato. Liaj ideoj havis certan influon sur la tiama revolucia movado. Ĝis sia morto (1960) Anton Pannekoek restis la ĉefa teoriulo pri la laboristaj sovetoj.

Karl Korsch: Dek tezoj pri marksismo hodiaû. (1950)

Karl Korsch (Karlo Korŝo) : Dek tezoj pri marksismo hodiaû. (1950)

Grava verko pri la limoj de la marksa pensinterpreto. Ni devus utiligi marksajn ideojn (k ankaû Bakuninajn ideojn.. ktp.) nur post transdoni ilin al nian tempon…

_____________________________________________________________________
1. Jam ne havas sencon demandi ĝis kiu punkto la instruado de Marx kaj Engels estas, nuntempe, teorie akceptebla kaj praktike aplikebla.

2. Hodiaŭ, ĉiuj provoj por restarigi la marksisma doktrino, kiel aro, en lia originala funkcio kiel teorio de la socia revolucio de la laborista klaso estas reakciaj utopioj.

3. Kvankam esence dubasencaj, estas tamen gravaj aspektoj de Marksa instruado kiuj en siaj ŝanĝantaj funkcioj kaj aplikantaj al diversaj lokoj havas konservinta sian efikecon ĝis hodiaŭ. Ankaŭ, la impeto generita per la praktiko de la malnova marksisma laborista movado estas aktuale enmetita en la praktika luktoj de popoloj kaj klasoj.

4. La unua paŝo en re-starigo de revolucia teorio kaj praktiko konsistas en rompi kun tiu marksismo kiu asertas akapari revolucian iniciaton kaj en teoria kaj en praktika direkto.

5. Marx estas hodiaŭ nur unu el la multnombraj pioniroj, fondintoj kaj evoluigantoj de la socialisma movado de la laborista klaso. Ne malpli gravaj estas la tiel nomata Utopiajn socialistojn ekde Thomas More ĝis nun. Ne malpli gravaj estas la grandaj rivaloj de Marx, kiel Blanqui, kaj lia ĵuraj malamikoj, kiel Proudhon kaj Bakunin. Ne malpli grava, en la fina rezulto, estas la pli freŝaj disvolviĝoj kiel germana revisionismo, franca sindikatismo, kaj rusa bolŝevismo.

6. La sekvaj punktoj estas aparte gravegaj por la marksismo: (a) lia dependeco de la subevoluintaj ekonomiaj kaj politikaj kondiĉoj en Germanio kaj ĉiuj aliaj landoj de centra kaj orienta Eŭropo, kie haveblis politikan gravecon; (b) lia senrezerva adhero al la politika formoj de la burĝa revolucio; (c) la senrezerva akcepto de la antaŭita ekonomiaj kondiĉoj de Anglio kiel modelo por la estonta evoluo de ĉiuj landoj kaj kiel objektiva antaŭkondiĉoj por la transiro al socialismo; al kiuj oni devus aldoni; (d) la konsekvencojn de lia ripetite senesperaj kaj kontraŭdiraj provoj por rompi tiujn kondiĉojn.

7. La rezultoj de ĉi tiuj kondiĉoj estas: (a) La supertaksado de la Stato kiel decida instrumento de socia revolucio; (b) la mistika identigo de la kapitalista ekonomia disvolviĝo kun la socia revolucio de la laborista klaso; (c) la posta dubasenca disvolviĝo de tiu unua formo de la Marksian teorio de revolucio de la artefarita greftado sur ĝin de teorio de la komunisma revolucio en du fazoj; tiu teorio, direktita unuflanke kontraŭ Blanqui, kaj sur la alia kontraŭ Bakunin, rabis de la aktuala movado la realan emancipiĝon de la laborista klaso kaj metas ĝin en la nedifinita estonteco.

8. Ĉi tiu estas la punkto por insertado de la leninismo aŭ bolŝevisto disvolviĝo, kaj ĝi estas en ĉi tiu nova formo kiu marksismo estis kopiitaj al Rusio kaj Azio. Per ĝi marksismo estis ŝanĝita; de revolucia teorio fariĝis ideologio. Tiu ideologio eblis kaj estis uzita por diversaj malsamaj celoj.

9. Ĝi estas de ĉi vidpunkto kiun oni venas, por juĝi en kritika spirito la du rusaj revolucioj de 1917 kaj 1928, kaj estas el ĉi tiu vidpunkto, ke oni devas determini la funkciojn plenumita de marksismo hodiaŭ en Azio kaj mondskale.

10. Kontrolo de la laboristoj super produktado de siaj propraj vivoj ne venos el iliaj okupantaj postenoj, en la internacia kaj la mondaj merkatoj, forlasitaj de la mem-detruante kaj tiel nomata libera konkurado de la monopolistaj posedantoj de la rimedoj de produktado. Tiu kontrolo povas nur rezulti de planata interveno de ĉiuj klasoj hodiaŭ ekskluditaj de ĝi en produktado kiu hodiaŭ jam strebas ĉiel por esti reguligita en monopola kaj planata modo.

________________________________________________________-___________

COS kongreso : esperanto, kolektivismo, klasbatalo

Dum la 12a kaj 13a de aprilo okazis la duan parton de la VIII konferenco de la COS sindikato, de la Kataluna Landaro.
Ties rezultoj estis inter aliaj la aprobo de propono por instrui  kaj disvastigi Esperanton (tio okazis en la unua parto de la kongreso, Februaro 2013) en la Kataluna landaro  kaj dokumento  sur kolektivismo kaj transforma kooperativismo  celante promocii la formadon de kooperativoj de grupoj de senlaboruloj kaj entreprenojn en krizo.

COS disdaûras sian agadon en la laborista klasbatalo ĉe la Kataluna Landaro, ankaû defendante la virinajn rajtojn

Antaŭ kelkaj monatoj COSi aliĝis al la Monda Federacio de Sindikatoj (FSM)

 

 

Valencilando restas sen katalunlingva televido*

Post ĵusa kolektiva maldungo de 952 laboristoj okazinta en la institucia Valencilanda Radio-Televido (RTVV), mardon la 5an de novembro matene la Valencilanda Alta Kortumo publikigis verdikton nuligantan ĝin. La saman tagon vespere Alberto Fabra, prezidanto de la valencilanda registaro, anoncis la tujan fermon ― tiel frue kiel “la leĝaro ĝin permesos” ― de la “publika” societo. En la sama anonco, li asertis, ke ne estas sufiĉe da mono por redungi la laboristojn maldungitajn kaj teni la ĉefajn celojn de lia registaro, kiuj laŭ li estas “eduko, sano kaj sociala politiko”. La tuta estraro de RTVV demisiis pro manko de fido al la valencilanda registaro. Tio kaŭzis du tagojn de memmastrumado, dum kiuj la laboristoj regis la entreprenon, sed rapide estis nomumita nova estraro por definitive likvidi ĝin. La 27an de novembro la regiona parlamento, kie la partio de Fabra (Popola Partio, PP) havas la plimulton de parlamentanoj, aprobis la fermon de la societo. Je la 0a horo de la 29a de novembro la valencilanda registaro provis fermi la instalaĵojn de RTVV. La radiostacio tuj ĉesis elsendi, sed la laboristoj de la televida produktejo tenis sin firmaj kaj daŭrigis la elsendon ĝis la 12 h 19, kiam la likvidanta komisiono, akompanata de la polico, eniris la konstruaĵon kaj ĉesigis ĝin. Post multaj provoj, finfine Valencilando restis sen katalunlingva televido.

RTVV ekzekutita

Manifestacio antaŭ la RTVV-sedejo la tagon de ties fermo
(Vikimedio, 29.11.2013. Aŭtoro: Ferbr1)

Valencilando estis la lasta teritorio okupaciata de la faŝismaj trupoj post la Hispana Enlanda Milito (1936–1939), kie ili faris sisteman gentomurdon kaj starigis reĝimon de teroro. La kataluna lingvo, propra al la lando, estis plene forigita el la publika vivo ĝis la morto de la gentomurdestro Franco [pron. Franko] (1975). Dum tiu periodo alvenis kaj la plej gravaj ondoj da enmigrintoj (hispanlingvaj) el la tuta historio kaj la televido (nur hispanlingva). En 1978 la frankistoj interkonsentis kun siaj plej moderaj opoziciantoj la nunan reĝimon. Oni kutime konsideras ke, la Transiro finiĝis en 1982, kiam la Hispana Laborista Socialista Partio (PSOE) venkis en la elektoj al la hispana parlamento; de tiam ĝis 2008 furoris en la hispana ŝtato la tiel nomata “cultura del pelotazo” (laŭvorte “kulturo de la pilko-frapo”), familiara esprimo por signifi ege profitan spekuladon ebligantan al kelkaj senskrupululoj facile kaj rapide riĉiĝi je la kosto de aliaj. Dum tiu epoko la politikistaro tranĉis larĝe el fremda ledo.

La politika sistemo, laŭ kiu Hispanio estis regata ekde 1978, plene tenas la jurajn, sociajn, politikajn kaj ekonomiajn strukturojn de la frankismo, sed maskitajn per demokratecaj kaj malcentralizaj ŝajnigoj. Por kredebligi tian fikcion oni kreis la “aŭtonomajn komunumojn”, kiuj distenas katalunlingvanojn en kvin teritorioj kun malsamaj leĝaroj kaj rajtaroj. En tiu “nova” reĝimo, Valencilando, la aŭtonoma komunumo kie la frankismo plu estis plej forta, iĝis laboratorio por sociaj, politikaj kaj ekonomiaj eksperimentoj. Ekzemple, kiam en 2006 la Aŭtonoma Komunumo Katalunio (AKK) faris plibonigan reformon de sia leĝo pri aŭtonomeco, hispanaj naciistoj uzis reformon de la leĝo pri aŭtonomeco de Valencilando por doni kontraŭekzemplon al la aliaj aŭtonomaj komunumoj. Pri la rilatoj de Valencilando kun AKK, indas memorigi, ke la frankismida Hispanio neniam agnoskis la katalunecon de valencilandanoj. Cetere tiuj novaj administracioj aŭtonom-komunumaj senĝene akceptis la koruptajn kaj mafiecajn kondutojn de la frankismo.

Katalunlingvio laŭ ŝtatoj kaj “aŭtonomaj komunumoj”

Katalunlingvio laŭ ŝtatoj kaj “aŭtonomaj komunumoj”
(Vikimedio. Aŭtoro: Mutxamel)

La 11an de septembro 1985 atingis Valencilandon la elsendoj de la Katalunia Televido, la unua katalunlingva televido. Ĝis tiam estis nur du televid-kanaloj, ambaŭ hispanlingvaj kaj dependaj de la ŝtata registaro. Kultura asocio, Acció Cultural del País Valencià (ACPV, “Valencilanda Kultura Agado”), kun la kunlaboro de dekoj da miloj de anonimaj valencilandanoj, kreis reton de plusendiloj, kiu dum 25 jaroj ebligis la televidan ricevadon. Laŭlonge de la jaroj, la elsendoj de la Katalunia Televido en Valencilando suferis diversajn malhelpojn fare de la aŭtoritatoj, ĉu hispanaj, ĉu valencilandaj, de ambaŭ politikaj tendencoj. La hispana ministro José Barrionuevo [pron. Ĥose’ Barjonŭevo] (PSOE) sendis ĝendarmojn por fermi plusendilojn; la prezidanto de Valencilando Eduardo Zaplana [pron. Saplana] (PP) kaŭzigis teĥnikajn interferojn en la signalo de la Katalunia Televido; sed la plej gravaj atakoj okazis, kiam la valencilanda prezidanto Francisco Camps [pron. Fransisko Kams] (PP) juĝe persekutadis ACPV kaj altrudis al ĝi multmilionajn monpunojn cele al fermigo de la plusendiloj kaj ruinigo de ACPV, kiu finfine devis cedi kaj ĉesigi la plusendojn en februaro 2011.

Unu el la plej uzataj malhelpoj estis asigni la frekvencojn, per kiuj la kataluna televido alvenis en Valencilando, al nove aperantaj televid-kanaloj. Unue tiel oni faris por la institucia RTVV, sed poste ankaŭ por diversaj komercaj televid-kanaloj hispanlingvaj. En 1989 komenciĝis la RTVV-elsendoj. Male al tio, kion asertas la teksto de ĝia fonda leĝo, la celo de tiu ĉi societo ne estis helpi la lingvonormaligon de la kataluna, sed ĝin malhelpi kaj dissemi katalunofobion en Valencilando. Ĝi naskiĝis por neebligi, ke valencilandanoj kreskigu favoran inklinon por la tria televid-kanalo alvenanta al ili, la ununura en ilia lingvo. Laŭ socilingva vidpunkto, RTVV neniam pridubis la hegemonion de la hispana super la kataluna; laŭ vidpunkto de lingva kvalito, redaktistoj kaj parolistoj senhonte plezuriĝis per netolerebla lingvaĉo; laŭ vidpunkto de la uzado, preskaŭ la tuta programaro de la tiel nomata valencilanda televido, escepte de la informaj kaj porinfanaj programoj, estis hispanlingva. Post la malapero de la ricevo de la Katalunia Televido en Valencilando, RTVV perdis sian ĉefan ekzisto-kialon.

Disvastiĝo kaj maldisvastiĝo de lingvoj en la iberia duoninsulo

Disvastiĝo kaj maldisvastiĝo de lingvoj en la iberia duoninsulo
(Vikimedio, 15.06.2009. Aŭtoro: Alexandre Vigo)

La RTVV-amaskomunikilaro ekde la komenco iĝis simpla proparolanto de la regiona registaro kaj pli kaj pli instrumento por izoli sian spektantaron de la realo. Ĝi taŭgis por havigi sinekurojn al lakeoj kaj sbiroj de la reganta partio. Tie politikaj komisaroj cenzuradis enhavojn kaj direktis la manipuladon de la informoj. La cenzuro atingis lingvajn aspektojn: ekzemple, la unua ĉefdirektoro de RTVV, dum la prezidanteco de Joan Lerma [pron. Ĝuan’ Lerma] (PSOE), eĉ faris liston de vortoj nepermesitaj pro la fakto, ke al li ŝajnis ili “tro katalunaj”. La fermon de RTVV oni devas konsideri kiel parton de la kontraŭkrizaj rimedoj. Valencilanda Aŭtonoma Komunumo (VAK), regata de PP dum jardekoj, estis ekzemplo de malbona administrado kaj malŝparo dum tempoj de abundo; dum tempoj de manko la sama partio celas igi ĝin ekzemplo de rezignacio kaj submetiĝo al la novliberalaj rimedoj. Nuntempe VAK estas elaĉetita de Hispanio, kio signifas, ke ĝi perdis eĉ sian plej nominalan aŭtonomecon. Ekde la eksplodo de la krizo, ĉiuj trojkaj”** registaroj — sendepende de sia politika tendenco — intensigis sian privatigan diboĉadon, kiu jam komenciĝis antaŭe. Tamen RTVV, flagŝipo de la valencilanda frankisma oligarkio, estas aparte rivela pro siaj administro-manieroj. Tiu societo partoprenis, ekzemple, en la supozata malapero de publika mono en okazoj kiel la vizito al Valencio de la papo Benedikto la 16a aŭ en la supozata fraŭda financado de piedpilkaj kluboj. Al kvar eksestraranoj la justico imputis koruptojn rilatajn al la kazo Gürtel supozata reto de koruptado ligita al la hispana direkcio de PP dum la epoko de José María Aznar [pron. Ĥosemaria Asnar] kaj al altpostenuloj de diversaj regionoj regataj de tiu partio; estas eĉ estrarano akuzita de seksaj agresoj. Sed ne surprize: la valencilanda PP havas pli ol cent politikistoj implikitajn en kazoj de koruptado, el kiuj multaj sidas en la regiona parlamento. La ŝuldo imputata al RTVV, fakte, estas atribuebla al la valencilanda registaro, kiu centrifugis publikan monon per la televido por transsalti la obstaklojn kaj ĝin distribuadi laŭ sia konveno. Kaj nun Valencilando devas doni ekzemplon de submetiĝo al la kontraŭsociaj rimedoj de la trojkaj registaroj, aŭ rimedoj de aŭsterecolaŭ la komunuza eŭfemismo. Ĉiuj regionaj televidoj atentas la novaĵojn pri RTVV: oni ja scias, ke Valencilando estas la laboratorio de la frankismida reganta klaso. Ili prave pensas: Se brulas domo najbara, pri la propra estu garda”.

Kapo de la manifestacio de la 30a de novembro 2013 en Valencio

Kapo de la manifestacio de la 30a de novembro 2013 en Valencio

La valencilanda frankismida oligarkio estas provinca kaj hispanema. Ĝi sisteme malobservas la minimumajn postulojn demokratiajn en la administrado de la publikaj societoj. Ĝi akre malamas la katalunajn lingvon kaj kulturon, kaj klopodas malaperigi ilin; tial atake ilin persekutas en lernejoj kaj amaskomunikiloj. La valencilanda frankismida oligarkio ankaŭ disdegnas la naturon kaj pejzaĝon de la lando, per kiu ĝi komercaĉis senskrupule kaj sen ia respekto. Ĝi renversis la sistemon de publika sano kaj la bazan teksaĵon de la valencilanda ekonomio, la mezajn kaj malgrandajn entreprenojn. Ĝi eĉ ruinigis la kreaĵojn de sia propra klaso, kiel la Bankon de Valencio kaj la ŝparkasojn. Sed ĝi ne estas kapabla postuli la mediteranean trajnkoridoron kaj konstrui ĝin. La frankismida oligarkio plene malsukcesis kiel superreganta klaso.

Kelkfoje oni parolas pri identeca problemo, sed tie ne temas pri identeco; temas pri libermanko kaj malegalrajteco. La lasta espero por Valencilando, la lasta espero por la kataluna gento entute, estas la tuta kaj definitiva malsukceso de Hispanio kiel regno. Sabate la 30an de novembro dekoj da miloj da valencilandanoj okupis la stratojn en Valencio kaj Alakanto por manifestacii kontraŭ la decido de la registaro. La portebla afiŝo malfermanta la marŝon diris: “Anticipajn elektojn nun!”, kaj la plej unuanima krio estis: “Fabra, demisiu.” La RTVV-laboristoj marŝis kune en bloko kun la afiŝo: “RTVV ne fermiĝas Ĝi estas la via.” La kontraŭsociaj rimedoj de la “trojko” lasis multe da homoj sen laboro kaj sen hejmo; ĉio estis akceptata kun rezignacio. Tamen la fermo de televido elirigas surstraten amason da civitanoj indignitaj. Ĉu la humiligo esti la unua aŭtonoma komunumo perdanta sian televidon havos ĉe la valencilanda idiosinkrazio la saman efekton kiel la humiligo de la leĝo pri aŭtonomeco havis ĉe la civitanaro de AKK? Oni vidos.

J.-H. Petres-Blezo

La laboristoj de RTVV manifestacias.

La laboristoj de RTVV manifestacias.

——————

(*) Publikigita en la revuo Etnismo (num. 92, 31.12.2013), organo de Internacia Komitato por Etnaj Liberecoj.

(**) En la amasinformila ĵargono, trojko signifas la kunaĵon de la Eŭropa Centra Banko, la Internacia Monunua Fonduso kaj la Eŭropa Komisiono. Ĉi tiuj tri plurregnaj institucioj kunzorgas la studon pri la ekonomia situacio de la regnoj por altrudi al ili rimedojn kaj aranĝojn. Se la regno ne obeas, ĝi ne ricevos financadon. Oni diras, ke la lando financita estas intervenita, ĉar ĝi perdas grandan parton de sia sendependeco.

Pri Kolektivismo

KOLEKTIVISMO
kaj sia rolo en estonta socio

Ni celas socian modelon al kiu la nuna kapitalismo povus ŝanĝi; kaj tiu sistemo povus esti la Kolektivismon.

Kion por kolektivismo ni signifas?.

Sub la vorto kolektivismo ni signifas socian sistemon kie la propiaĵo de la produkrimedoj apartenas al la socio kaj ne al privataj propietuloj; kie la ŝtato limas al ĝeneralaj mastrumadaferoj; kie la potenco de la leĝa povo (parlamento) estas rekte elektita de la bazaj demokrataj laboristkonsiloj; kie la potenco de la iganta povo (registaro) ankaŭ estas rekte elektita de tiuj bazaj laboristkonsiloj.

La kolektivaj produktojn dispartigas al laboristoj proporcie je la kvanto de la plenumita laboro, kompreneble subtrekinte parto por la solidareco kaj la ĝeneralaj bezonoj de la tuta socio.

Sub la kolektivista sistemo la ekonomian vivon de la firmaoj regas la laborista konsilio aŭ entrepen-konsilio, sed firmaoj interne funkcias per faka strukturo, laŭ tiu gvidado.
La entrepren-konsilion elektas rekte la laborista Asambleo, kiu ĉiam povas ŝanĝi iun iajn membron aŭ eĉ la tutan entrepren-kosilion, ekz. se ĝi ne bone sekvas lian gvidado.
La ĝeneralan ekonomion de la tuta socio planas la Ekonomia Konsilio. Tiu organo formiĝas el Sektoraj Konsilioj. Ĉiu Sektora Konsilio anas la firmaoj de la sama aktiveco.
Kolektiva Banko rikoltas kontribuaĵojn kaj plusojn de la firmaoj kaj uzas ĝin for financi la firmaoj kiuj tion bezonas. Do, ĝi funkcias kiel distribui-organo de la generadvaloro.
La labortempo estas la kvanto kiu regas,nenur la laboristpagon sed ankaŭ la ekonomian kalkuladon. Tiu koncepto servas por kalkuli la prezon de ĉiu produkto.
Indas substreki ke la propieto de la produktrimedoj ne apartenas al Ŝtato sed al la Socio; tiel, nur la kolektivista reganta organo, kiel Entrepren- Asambleo, Entrepren-Konsilio, Sektora Konsilio aŭ Ekonomia Konsilio povas ĝin regi.
La homojn rajtas ja havi siajn proprajn havajojn kiel domo, ktp., kaj lasi ĝin kiel heredaĵojn.

Laboro kaj laborprodukto.

En la nuna socio la homo ŝangâs sian laborprodukton kontraŭ salajro. Tiel, ĉiuj rilato kun ĝi malaperas. Neniel tiu laborprodukto apartenas al laboristo: ĉiam apartenas al kapitalisto kiu dungas lin. Ankaŭ por fiksi ĝian prezon. La laborprodukto igas varon. La laboristo disigas de la rezultode sia laboro.
En la kolektivismo, la laboristo ne perdas la rilaton kun sia laborprodukto. Li ĝin donas al Socio, kaj ĝia prezo estas fiksita por la labortempo, la uzado de krudmaterialoj kaj produktrimedoj. Plusvaloron de kapitalisto ne ekzistas.
Laboristo ricevas do la socian prezon de sia laboro; kompreneble, parto iras al socia fonduso por redistribui al aliaj sociaj aktivaĵoj tra la Kolektiva Banko aŭ al socia fonduso kiu iras al Ŝtato por sano, klerigado, ktp.
Ĉiu produkto havas tiun prezon kiu rezultas de la ekvacio:

prezo=laborforto +(krudmaterialoj+produktrimedoj),

tio estas: la laborfoto en laborhoroj, plus krudmaterialoj, ankaŭ en laborhoroj, plus
Rilatoj inter kolektivismo kaj memmastrumado
Memmastrumado limas al mastrumado ene de ĉiu firmao, dum kolektivismo etendas al multaj firmaoj kaj al rilatoj inter ili,ekzemple per kolektivaj bankoj. Kolektivismo temas pri firmaoj de ĉiuj sektoroj, formante unitan korpon, eventuale okupante la tutuan socion.

Kiel al kolektivismo povas oni alveni?

Historie la paŝo de iu sociosistemo al alia ,ekz de la Sklavismo al Feŭdismo aŭ de ĝi al Kapitalismo estis malrapida, kun akceloj kaj bremsadoj.
Oni do povus pensi ke ankaŭ la paŝo de la Kapitalismo al Kolektivismo oni povus fari per progresivaj paŝoj.
La kolektivistuloj devus difini strategion per alveni al nova socio.
Grava problemo estas la nuna individuema mensa etoso, kiun la kapitalismo amase igas. Ankaŭ la sensolidareco estas ĉefa problemo.

Ĉu oni povus bazi politikan penson kaj agado en kolektivismo?

Jes, ĝi povus sed tion ne ekzistas momente.

 

Historia enkonduko: industria kolektivismo ĉe Katalunio1936 1938kaj Valencilando 1936 1939.
Kiam la ŝtatrenverso de la hispana burgaro okazis en 1936, sia movado malksukcesis en granda parto de la hispana ŝtato; tiel okazis certe en Katalunio kaj Valencilando.
Grandaj firmao perdis siaj estroj kaj propietuloj, timante pri siaj vivoj ĉar ili subtenis la ŝtatrenversistojn. Malsame, laboristoj revenis al liaj laborlokoj por daŭrigi liajn laborojn: tiaj firmaoj devenis kolektivigitaj.
Timis pri alpropiaĵo de la firmaoj por socia propieto, tute ne pri alpropiaĵo de ĝi por la mem laboristoj.
Ni devus memori ke en tiu tempo regis en Katalunio propran registaron, la Generalitat, ene de la hispana ŝtato. La Generalitat, alvenis al ideo ke ĉiuj kolektivigiadoj devis simile okazis; ke ne taŭgis ke anarĥistoj,marksistoj kaj respublikanoj faris malsamajn sistemojn. Do temis pri homogeni strukturojn, cedante iom ĉiu ideologia fluo.
Ankaŭ pli: la firmaoj devis organizigi laŭ sektoroj por faciligi la bezonatan ekonomian planadon. Kaj eĉ ĝenerala koordinado kaj financado estis bezonota.
Tiel, kataluna registaro starigis “Kolektivigadan Dekreton” kiu donis leĝan statuton al Kolektiviga agado.Do, leĝan disdaŭrecon okazis ekde la olda kapitalista propiaĵo al nova, kolektivigita situacio.
Tiun Dekreton starigis komisiono kie la malsamaj politikaj fortoj estis reprezentitaj. Do la anarĥosindikista CNT, la komunistaj,la troskista POUM kaj la respublicana ERC.
Kiel dirite, ia la dekreto estis sintezo , kreativa sintezo de tiu malsamaj fortoj. La rezulto fakte sugestas la kolektivista ideo de  Mikaelo Bakunino, James Guillaume major Ricardo Mella. Iom for de la ortodoksa liberecana komunismo kaj tre for de la “aŭtoritata” komunismo.
La 14 de Aŭgusto 1936 estis kreita la Ekonomia Konsilio kiel reganta organo de la ĝenerala ekonomia vivo.

En Valencilando, la potencon prenas la Ekzekutiva Popola Konsilio (CEP en la kataluna ) por la centra parto de la teritorio, tio estas kelkaj 80 km cirkaû Valencio. La movado estis simila al Barcelono; fakte homojn de Valencio  visitis Barcelonon por scii pri Kolektivista Dekreto kaj la CEP staris “Bazoj pri kolektividad firmao..ktp”, simile al antrûmenciita dekreto, eblepli radikala. Urboj kiel Alcoil staris sola kaj ia firis simila kiel Valencio.

Menciendas la kolektivista agado en la oranĝa kultivado kaj komerzo (CLUEA).

 

Hispana registaro kontraû la katalunalingvo en Valencilando

En Valencilando, dum tri jaroj la hispana registraro (rekte aû tra sia valencia representanto)  malpermesis ĉujn kanalojn de radio kaj televido en nia lingvo, tial ke ni ne povas hodiaû havi iun ajn radio aû televido elsendon en nia lingvo . (nur lokajn elsendojn restas)

Unue la  hispana registaro (tra la valencia registaro, kiu estas tute submetita al madrida registaro ) malpermesis ricevi la katalunan TV3-on kaj kelkajn aldonajn kanalojn kaj punmonis la  “Accio  Cultural del Pais Valencià”-socion per proks. 700.000 €; poste (Novembro 2013 ) fermis la publikan ( teruran kaj lingvistike k politike) valencian televidon “Canal Nou” kaj alian aldonan kanalon; kaj nun (sub minaco de punmono de 1.000.000 €) la hispana registaro igas fermi la ripetejon kiu eblis ricevi du radio elsendelejon de Katalunio.

Al tio, oni aldonendas la redukto de publikaj lernejoj en nia lingvo,  tiel ke oni devas lernigi la gefilojn en hispan-parolantaj lernejoj, precipe katolikaj lernejoj. Kelkaj 30.000 familioj ne trovis katalun-parolantaj lernejoj en Valencilando.

Tiujn  faktojn oni devas interpreti kadre de  la ĝenerala lukto de la PP registraro kontraû iun ajn katalunan trajton  en nia socio. La PP volas reveni al la situacio de  la Franco tempo, nur nun sub “demokrata ” vestaĵoj.

Amasaj faŝistoj/naziistoj en la reganta PP partio ĉe la hispana ŝtato

Amasaj faŝistoj anas ĉe la hispana PP partio, frata organizaĵo de aliaj eûropaj partioj kiel la germana CDU. La junaj faŝistoj ne plu malkaŝas sin, sed fiere faras faŝistajn salutojn:

http://www.vilaweb.cat/noticia/4145199/20130921/altre-dirigent-valencia-joventuts-pp-fent-salutacio-feixista.html

La PP partio fakte ne punas tiajn aferojn; multaj PP gravuloj anis ĉe faŝistaj organizaĵoj

Severa kondamno kontraŭ kvar sendependistoj galegaj

Coordinadora Obrera Sindical (COS, Sindikata Laborista Kunordigantaro), sindikato por la genra, klasa kaj nacia liberigo de la Kataluna Landaro, denuncas la pliigon de la subpremo fare de la hispana ŝtato kontraŭ ĉiu, kiu oponas al ĝi. La ĵusa verdikto kondamnanta la galegajn sendependistojn Eduardo Vigo kaj Roberto R. Fialhega al dek ok jaroj de enprizonigo pro “aparteni al armita bando” kaj pro “posedi eksplodaĵojn”, kaj Antom Santos kaj Maria Osório, al dek jaroj de enprizonigo pro “aparteni al armita bando” kaj pro “falsi dokumentaron kun terorisma celo”, sin montras kiel politika verdikto kondamnanta la homojn, ne pro kontraŭleĝaj agoj faritaj de ili, sed pro la laŭrajtaj ideoj, kiujn ili defendas. La menciitaj akuzaĵoj, sen esti konfirmita ia perforta ago, estas punitaj per kondamnoj tre superaj al tiuj, kiujn oni kutimas trudi pro krimoj pli gravaj, kiel seksperfortoj aŭ hommortigoj. Kaj ja nenecese diri prirabo kun kravato, koruptado aŭ ekspluatado de la laborista klaso.

Ĉi tiu verdikto ne nur implicas ke, post ol esti restintaj pli ol jaro kaj duono en “preventa enprizonigo”, plu aplikos kontraŭ Antom, Maria, Eduardo kaj Roberto la prizona sistemo kun la tuta rigoreco, inkluditaj disigo, izolo kaj aliaj punoj eksterordinaraj, kutimaj en okazoj konsiderataj kiel “terorismo”, sed ĝi ankaŭ starigas precedencon por estontaj juĝoj, kiel tiuj, kiuj proksime oni faros al ses sendependistoj akuzitaj “aparteni al armita bando”, kaj ĝi eĉ malfermas la pordon al la malleĝigo de pluraj organizaĵoj de la galega sendependismo.

La juĝistaro, la ununura el la tri ŝtataj potencoj, kiu tenis sin plene nepenetrebla al la demokratiiĝo post la reformo de la faŝisma reĝimo, konscia pri la malforteco de la ŝtato, surprenis la defendon de la minacita “nedividebleco” teritoria de ĉi tiu tute ignorante la minimumajn jurajn garantiojn postuleblajn. Dum la juĝo okazis neregulaĵojn, kiel la fakto, ke la juĝisto ekdormis dum la defendanto faris la finan pledon, aŭ ke li elpelis el la ĉambro tiujn atestantojn, kiuj ne raportis la faktojn laŭ lia plaĉo. Kiel kulmino, la verdikto estis senrajte diskonigata al la burĝecaj amasmisinformiloj antaŭ ol esti sciigata al la akuzitoj mem kaj iliaj defendantoj.

COS rifuzas la subpremon, kaj ĝi denuncas la provojn krei “internan malamikon” por kriminaligi parton de la socio; ĝi kondamnas la karakteron politikan de ĉi tiu juĝo kaj juĝan sistemon montriĝantan severa al tiuj, kiuj celas konstrui pli bonan mondon, kaj indulga al la sociaj parazitoj.

Kontraŭ la persekuto, la subpremo kaj la kriminaligo: solidareco kaj unueco!

Viva Galiza ceive!

88c8acd23703263c3337f366e33481ec_XL

Kataluna Vojo: Sukceso kaj incidentoj

Vojo kataluna:

La kataluna Vojo estis homan ĉenon por peto sendependeco, etendante gxin de la Roussillon sub franca administrado al Valencilando.

Ankaû en la valencilanda limo:

https://mail.google.com/mail/u/0/?hl=ca&shva=1#inbox/1416384e81d299ac

Incidentoj en Valencilando

 

http://www.vilaweb.cat/noticia/4143230/20130911/videos-participants-via-catalana.html

La rajtigo estis petita en Valencilando nur kelkaj kilometroj norde kaj aliloke punktoj,kaj tiu rajtigo  tre malfaciligis la Popola Partio (dekstre  orientita kun eĉ faŝistoj sektoroj),  la delegacio de la hispana registaro kaj polico, en la mezuro ke komence estis malpermesita en la lasta minuto kaj nur rajtigitaj juĝa decido.

La kataluna Vojo estis grandega sukceso en ĉeestantaro. Unu incidento okazis en Valencilando, kie estis pluraj arestoj malantauxaj polico disvolviĝo:

http://www.vilaweb.cat/noticia/4143195/20130911/lopez-tena-tinent-coronel-ens-deixat-passar-ens-detenir.html.

Internacie, jen ligilopri tio:

http://newsnetscotland.com/index.php/scottish-news/7991-madrid-bans-pro-catalan-demo-in-valencia

Ĉia ankaû enValencilando estis grandega sukceso:

http://www.vilaweb.cat/noticia/4143273/20130911/video-muixeranga-segadors-donen-ma-vinaros.html

Êc la hispanoparolantaj ĵurnaloj:

http://www.levante-emv.com/comunitat-valenciana/2013/09/12/5000-valencianos-unen-cadena-levantar/1031852.html

Ankaû internaciaj ligiloj:

http://www.vilaweb.cat/noticia/4143079/20130911/via-catalana-premsa-internacional.html

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.